Tiềm năng mô hình siêu thị online tại thị trường Việt Nam

Cold Storage là chuỗi hệ thống siêu thị lớn thứ nhì Singapore (sau NTUC FairPrice), được sở hữu bởi Dairy Farm International Holdings. Cold Storage đã mở kênh online đầu tiên ở Singapore vào năm 1997, thống trị thị trường e-grocery của Singapore gần một thập kỷ qua, với lượng khách mua hàng trực tuyến thường xuyên là 6.000 người vào năm 1998, và tăng lên đến hơn 15.000 người vào năm 2012. Hiện nay, tại Singapore, các ông lớn bán lẻ khác như NTUC FairPrice, E-mart, econ Minimart ... cũng đã phát triển trang TMĐT, nhưng chỉ có Cold Storage và E-mart bán các mặt hàng thực phẩm tươi sống, rau quả, trái cây trên hệ thống trực tuyến.

Đối với các siêu thị như Cold Storage, NTUC FairPrice, E-mart, hay econ Minimart... e-grocery chỉ là một kênh phân phối. Trong khi đó, Redmart là một startup được thành lập vào năm 2011 và chỉ hoạt động online. Sau 3 năm thành lập, Redmart đã đạt được nhiều thành công đáng kể và trở thành đối thủ nặng kí của các siêu thị offline lớn của Singapore, và hiện cũng đang là đối thủ trực tiếp của Cold Storage. Ngày 14/7/2014, Redmart nhận được 23 triệu USD trong vòng đầu tư series B, nâng tổng số vốn đầu tư lên 28,4 triệu USD. Mỗi đơn hàng của Redmart trung bình từ 10 đến 20 món hàng, hơn gấp đôi so với những trang TMĐT thông thường. Với khoảng 200 nhân sự, doanh thu của Redmart đang tăng đều 20% mỗi tháng từ ngày ra mắt, con số chính xác không được tiết lộ.

Theo báo cáo về "Mức độ sôi động của các thị trường bán lẻ khu vực châu Á – Thái Bình Dương 2014″ do CBRE công bố, Việt Nam là một trong những thị trường bán lẻ tiềm năng được đánh giá cao vào bậc nhất khu vực do cơ cấu dân số trẻ và sức mua ngày càng được cải thiện nhờ số lượng tầng lớp trung lưu đang tăng mạnh.

Năm 2015, theo cam kết WTO, các doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài sẽ được đầu tư với số vốn 100% tại Việt Nam (hiện tại 50%). Điều này khiến cho mức độ cạnh tranh trong thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ còn sôi động hơn nữa trong thời gian sắp tới.

Ông Nguyễn Thanh Hưng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, nhận định mua bán trực tuyến sẽ là một xu thế tất yếu khi năm trang bán hàng trực tuyến hàng đầu Việt Nam luôn có lượng truy cập cao nhất so với các website khác trong khu vực.

Ts. Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) cho rằng với sự phát triển của công nghệ và các hình thức thanh toán, bán lẻ trực tuyến nhiều khả năng sẽ bùng nổ và vì vậy, các nhà bán lẻ lớn sẽ phải tính đến chuyện kết hợp nhiều kênh khác nhau để thu hút khách hàng.

Big C đã tiên phong đưa hệ thống chuỗi siêu thị từ offline lên online với tham vọng trở thành một trong những trang TMĐT hàng đầu Việt Nam trong vòng 2 năm tới. Ngày 18/4/2014, Cdiscount.vn– trang TMĐT của Big C chính thức được đưa vào hoạt động.

Vậy cơ hội nào cho các startup Việt trong thị trường e-grocery? Điều đó phụ thuộc vào tầm nhìn của doanh nghiệp và khả năng khai thác những ngách nhỏ của thị trường này.

Tại Hà Nội có Disieuthi.vn, là sàn giao dịch TMĐT, tức là một trung gian giữa các siêu thị và khách hàng. Không tốn nguồn lực để xây dựng hệ thống kho bãi, thực hiện khâu quản lý trữ hàng, startup này chọn hướng trở thành kênh phân phối trực tuyến của các siêu thị, đồng thời cung cấp dịch vụ "đi siêu thị thuê" cho khách hàng.

Tại TP.HCM, có các startup như Beppho.com, Ilovefood.com.vn, Dichomoingay.com đang cung cấp thực phẩm tươi sống được sơ chế sẵn qua kênh online. Sau khi đã chọn món và đặt hàng trên trang web hoặc qua tổng đài, khách hàng sẽ được giao đến tận nhà những thực phẩm đã qua sơ chế (chẳng hạn như rau củ đã nhặt, rửa sạch, thịt cá đã làm sạch, tẩm ướp theo món, các gia vị đầy đủ đi kèm) và chỉ còn việc thực hiện công đoạn cuối cùng là nấu chin theo công thức đính kèm. Dịch vụ này rất phù hợp với những gia đình hiện đại, cả vợ và chồng đều bận rộn với công việc nhưng vẫn thích những bữa ăn tự nấu, chứ không muốn đi ăn ngoài. Đây cũng là một hướng đi thông minh để khai thác thị trường ngách.

Trước áp lực mở cửa hoàn toàn vào năm 2015, các doanh nghiệp kinh doanh siêu thị nội ngoại đang gấp rút chạy đua, các thương vụ chuyển nhượng kết hợp đang được thực hiện để tranh giành thị phần và chuẩn bị cho làn sóng cạnh tranh sắp tới:

Năm 2013, "ông lớn" SaigonCo.op đã bắt tay cùng NTUC FairPrice (Singapore) đầu tư và cho ra mắt đại siêu thị Co.opXtra Plus tại Thủ Đức vừa bán lẻ vừa phân phối hàng hóa số lượng lớn. Bên cạnh đó, Saigon Co.op đang nỗ lực mở rộng hệ thống phân phối với 70 siêu thị Co.opmart trên toàn quốc và 73 cửa hàng thực phẩm tiện lợi Co.op Food đi sâu vào các khu dân cư, khu cư xá, khu công nghiệp...

Hệ thống siêu thị Citimart cũng đang củng cố hệ thống bán lẻ để đảm bảo sức cạnh tranh. Doanh nghiệp này sẽ mở thêm 70 điểm đến năm 2015, với ưu tiên trọng tâm là điểm bán có quy mô chỉ từ 1.000 – 2.000m².

Tháng 5/2014, Big C Việt Nam (thuộc tập đoàn Groupe Casino của Pháp) cũng rót khoảng 9,6 triệu USD để mở siêu thị Big C Quy Nhơn, Bình Định, siêu thị thứ 28 của hệ thống Big C toàn quốc.

Lotte Mart đã mở siêu thị đầu tiên tại Hà Nội vào tháng 3/2014 và mở tiếp cái thứ hai vào tháng 8/2014 với vốn đầu tư trên 25 triệu USD mỗi siêu thị, nâng tổng số siêu thị đang hoạt động tại Việt Nam lên tám cái.

Tập đoàn AEON (Nhật) sau khi mở một trung tâm ở quận Tân Phú, TP.HCM cũng đang gấp rút chuẩn bị khai trương Aeon Mall Bình Dương Canary với vốn đầu tư 95 triệu USD, dự kiến sẽ hoàn thành và chính thức hoạt động vào tháng 11/2014.

Sau khi thâu tóm chuỗi bán lẻ FamilyMart và đổi tên thành B's mart, tháng 8/2014, tập đoàn Berli Jucker (BJC) của tỉ phú người Thái Charoen Sirivadhanabhakdi đã mua lại toàn bộ hệ thống Metro Cash & Carry Việt Nam (thuộc Metro Group của Đức) với giá gần 879 triệu USD.