Vì sao Startup không nên truyền thông quá sớm?

Hiện nay, với sự bùng nổ của các công cụ truyền thông cũng như mạng xã hội, phần lớn Startup tai Việt Nam đều ra sức đầu tư vào quảng bá trước khi họ sẵn sàng công khai thông tin cũng như sản phẩm của mình đến với người dùng. Và đó là một trong số những lý do cơ bản tạo nên sự thất bại hiển nhiên của các Startup trong thời buổi bùng nổ của các công cụ truyền thông như bây giờ

Ello - Một trong những bài học đắt giá

Mùa thu năm 2014, Facebook đã đối diện với phản ứng tiêu cực từ đa số bộ phận người dùng khi đưa vào điều khoản và chính sách việc sử dụng tên thật trên Facebook và điều này cũng không hẳn là quá quan trọng nếu như họ không có chủ đích là bán lại thông tin người dùng cho những doanh nghiệp khác. Trong khi đó, một mạng xã hội mới với tên gọi Ello đã nhận thấy cơ hội của mình và nhanh chóng chớp lấy thời cơ này.
how-to-startup
Những bài học đắt giá từ những người đi trước sẽ là kinh nghiệm cho những Startup trẻ bây giờ

Ello ra đời với cam kết cho phép quảng cáo miễn phí, và không bao giờ bán dữ liệu của người dùng với tiêu chí "Bạn không phải là một sản phẩm". Ello lựa chọn thời điểm ra mắt không thể hoàn hảo hơn và lúc đó, báo chí cũng như giới truyền thông đã gọi Ello là "mạng xã hội chống Facebook". Kết quả của việc lựa chọn thời điểm tương đối nhạy cảm đối với Facebook là mỗi giờ có 30.000 người dùng mới gửi yêu cầu tham gia mạng xã hội Ello.
Ello-Socila-Network
Ello - Mạng xã hội chống lại Facebook
Tuy nhiên, thành công của Ello nhanh chóng bị sụp đổ khi không đủ thiết bị để xử lý một lượng lớn số người truy cập vào hệ thống, chính điều đó đã gây ra nhiều trải nghiệm xấu cho người dùng. Trên hết, Ello mới chỉ định hình được phần khung trong khi nhiều người dùng khi tham gia vào mạng lưới này lại mong đợi những tính năng tương tự với Facebook. Điều này đã làm cho khách hàng của Ello thất vọng.

"Thành công đến quá sớm sẽ không tồn tại được lâu"

Câu chuyện của Ello là bài học đắt giá cho thấy một thực tại có thể sảy ra với bất cứ Startup nào khi đạt được thành công về truyền thông vượt quá khả năng vận hành trong thời điểm hiện tại. Suy cho cùng: Truyền thông là một điều cần thiết nhưng không nên vội vàng khi chưa sẵn sàng một cách trọn vẹn
Hầu hết, những người sáng lập luôn muốn đầu tư một phần vào việc truyền thông và phủ sóng để nhằm tăng tính nhận diện với thương hiệu, đây cũng có thể là một tín hiệu sớm & quan trọng trong quá trình phát triển kinh doanh. Ngoài ra, truyền thông cũng là một trọng những công cụ vô cùng hữu ích trong việc thu hút khách hàng, đối tác, nhân viên và các nhà đầu tư mạo hiểm. Điều này vô cùng quan trong đối với những Startup có tham vọng vươn xa trong thời gian ngắn.
social-media
Truyền thông luôn là một trong những nhân tố quan trọng khẳng định vị thế của doanh nghiệp
Truyền thông từ trước tới nay luôn là nhân tố quan trọng trọng quá trình xây dựng và phát triển doanh nghiệp. Tuy nhiên, truyền thông phải được định hướng một cách chính xác từ việc nhìn nhận thị trường cho tới tốc độ tăng trưởng và tiềm lực hiện có của một doanh nghiệp. Điều đó là một trong những nhân tố cốt lõi trong vấn đề kinh doanh của bất cứ doanh nghiệp nào từ nhỏ cho tới lớn.
Nếu như một Startup đang trong quá trình phát triển và định hướng kinh doanh mà lại tập trung vào việc truyền thông thì đó e rằng là một trong những tham vọng còn quá non trẻ. Chắc chắn một điều rằng, những Startup đó sẽ không thể đem đến cho khách hàng của mình những sản phẩm cũng như dịch vụ chất lượng như đã hứa với khách hàng.
Sale-target
Một câu hỏi cơ bản: Mục tiêu kinh doanh của bạ là gì?
Trong kinh doanh đối với bất cứ doanh nghiệp nào dù là non trẻ hay dày dặn kinh nghiệm, vấn đề cần được ưu tiên hàng đầu là tìm ra được câu chuyện về doanh nghiệp của mình, ví dụ như: Vì sao công ty được thành lập? Mục tiêu của công ty muốn nhắm đến là gì? Đây cũng chỉ là một trong những nền tàng cơ bản để thu hút và tạo động lực cho nhân viên trong doanh nghiệp. Ngoài ra, đây  cũng chính là một trong những nhân tố chiến lược hết sức quan trọng khi doanh nghiệp muốn thu hút khách hàng hay các nhà đầu tư tiềm năng.
Các câu hỏi này cũng là bước đầu tiên để phát triển cách tiếp cận truyền thông của bạn, nhưng nó chưa cần thiết khi bạn chưa xác định rõ các quy trình làm việc, dây chuyền cung ứng hoặc mô hình kinh doanh cụ thể.

Thời điểm nào là thời điểm tốt nhất để truyền thông?

Theo quan điểm cá nhân của tôi, thời điểm tốt nhất để bắt đầu bước ra trước công chúng là thời điểm mà doanh nghiệp của các bạn đạt được cột mốc phát triển nhất định trong mục tiêu đã đề ra trước đó. Ví dụ như: Thời điểm ra mắt sản phẩm hoàn chỉnh, thời điểm cán mốc về số lượng khách hàng nhất định.
Hãy tập trung bào việc tìm ra các mục tiêu của doanh nghiệp và truyền thông quảng bá khi bạn đã đạt được mục tiêu đó.
Lưu ý: Một khi đã được giới truyền thông chú ý, hãy cố gắng lan toả rộng rãi hết mức có thể và hãy chắc chắn rằng các đối tác kinh doanh hay các nhà đầu tư đều nhìn thấy những gì mà doanh nghiệp của bạn có.
bad-news
Tin tức tiêu cực chưa hẳn đã là xấu
Bạn cũng đừng quá quan tâm đến những tin tức mang tính tiêu cực, vì theo kinh nghiệm cũng như những chia sẻ mà Blog - Thông tin trực tuyến ghi nhận thì sự quan tâm của báo chí là dấu hiệu tốt cho thấy vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.
Đơn cử một ví dụ sát nhất trong việc này chính từ bộ phim: The Wolf of Wall Street. Tôi xin phép không bình luận về bộ phim này mà khuyên bạn nên xem bộ phim này để hiểu một cách chi tiết hơn từ việc phát triển và hình thành của một doanh nghiệp từ con số 0 sẽ như thế nào.
Một trong những bí quyết quan trọng cho các Startup khi đang trong quá trình phát triển là nên thận trọng khi quyết định hợp tác với các công ty truyền thông hoặc nhân sự truyền thông. Những người thực sự giỏi thì bạn sẽ không đủ ngân sách để chi trả, còn những người đề nghị hỗ trợ miễn phí thì nên tránh

"Miếng Phomat mà cho không thường xuất hiện trong một cái lồng sắt"

Kết lại, mọi công ty đều cần phải có chiến lược truyền thông một cách bài bản để có thể thấy được mục tiêu một cách dễ dàng nhất nhằm xầy dựng nhận thức và phát triển doanh số. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong những mảnh ghép của bức tranh tổng thể về một doanh nghiệp. Các Startup thành công ngoài việc có một câu chuyện hấp dẫn, họ vẫn sẽ cần những nền tảng bền vững khác để có thể đem đến cho công chúng những câu chuyện khác trong tương lai.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Vinasun kiến nghị xử lý Uber và Grab

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Quỹ đầu tư gần 30 triệu USD cho startup Fintech toàn cầu

Một ngân hàng ở Thái Lan đã thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm gần 30 triệu USD đầu tư vào các startup lĩnh vực Fintech trên toàn thế giới.

startup
Một trong những ngân hàng lớn tại Thái Lan - Kasikorn vừa chi một tỷ THB (tương đương 29,3 triệu USD) thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm Beacon, đầu tư vào các startup lĩnh vực Fintech (kinh doanh dịch vụ tài chính trên nền tảng công nghệ) tại Thái Lan và trên toàn cầu.
Kasikorn
“Chúng tôi luôn mong muốn tìm cơ hội đầu tư vào các startup lĩnh vực Fintech toàn cầu. Tuy nhiên, Beacon sẽ ưu tiên đầu tư vào startup khu vực Đông Nam Á, châu Âu và Trung Quốc”, ông Photchara Sripincha, quản lý đầu tư cao cấp tại Beacon cho biết.
Thanapong-Na-Ranong
Ông Thanapong Na Ranong (Bên phải) - Cựu chủ tịch của InVent

Theo E27, quỹ sẽ được điều hành bởi ông Thanapong Na Ranong, cựu chủ tịch của Invent - công ty chuyên đầu tư vốn vào các startup tiềm năng.
Mục tiêu Beacon hướng tới là thực hiện từ 3 đến 5 thương vụ đầu tư trong vòng gây quỹ Series A mỗi năm. Giá trị mỗi thỏa thuận sẽ giao động từ 500.000 USD đến 3 triệu USD. Lượng vốn trong quỹ có thể duy trì từ 4 đến 6 năm.
Dự kiến trong tương lai, quỹ sẽ thường xuyên tham gia các vòng gây quỹ để tìm kiếm đầu tư vào nhiều startup có tiềm năng khác.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Chiếc bàn đứng trong văn phòng startup

Xu hướng cho các văn phòng thế hệ mới là chiếc bàn đứng tốt cho sức khỏe, thay vì ngồi cả ngày với chiếc bàn thông thường. Một cuộc cách mạng mới đang chậm rãi tiến vào các văn phòng làm việc, liên quan đến vấn đề sức khỏe và thể chất của nhân viên. Thử tưởng tượng về mức độ tàn phá cơ thể khi ngồi từ 8 đến 10 giờ đằng sau máy tính. Ảnh hưởng tiêu cực ấy đang được giải quyết theo một cách mới. 

Giờ đây, ngồi trên bàn làm việc đã trở nên lỗi thời. Xu hướng mới là làm việc trên chiếc bàn đứng. Định nghĩa này rất đơn giản, chính là một chiếc bàn tùy chỉnh mà mọi người có thể đứng lên làm việc nếu muốn, để không bị bó buộc trong suốt khoảng thời gian ở công sở.
ban-lam-viec-dung
Bàn làm việc đứng là một xu hướng mới, đã hiện diện tại nhiều công ty lớn trên thế giới.
Logic của hành động “làm việc đứng” là giữ cho cơ thể thoải mái và khỏe khoắn. Cách thông thường với việc ngồi cả ngày trên bàn làm việc với chiếc máy tính trước mặt từng bị đánh giá tiêu cực ngang với khẩu hiệu “ngồi là một kiểu hút thuốc mới”.
Một chiếc bàn mới mẻ như thế không nằm trong trí tưởng tượng của mọi người bởi nó đã hiện diện ở các công ty lớn trên thế giới như Color Labs, Zoosk, Facebook, GroupMe hay Venmo. Các công ty này bắt đầu sử dụng những chiếc bàn làm việc đứng sau khi tìm hiểu những nghiên cứu về sức khỏe.
Xu hướng còn đặc biệt quan trọng với các công ty startup. Bởi việc sớm giới thiệu thiết bị này trong tổ chức thể hiện đúng hơi thở của thời đại và giúp nhân viên dần quen với kỷ nguyên làm việc mới mẻ. Chiếc bàn đứng được đánh giá quan trọng bởi giúp người dùng bảo vệ sức khỏe và giữ thể chất luôn ổn định.
Aspirus-Table
Bàn làm việc đứng mang thương hiệu Aspirus
Aspirus là một trong những sản phẩm dẫn đầu xu thế này. Sản phẩm kết hợp sự tự động, thu thập dữ liệu và tùy chỉnh. Không chỉ là một chiếc bàn đơn thuần mà đây còn là một dụng cụ thay thế có thể chuyển thành “trạm làm việc thông minh”.
Aspirus có một số tính năng nổi bật. Chiều cao chiếc bàn có thể điều chỉnh bằng một nút chạm với tối đa là 46cm, có thể đặt máy tính hoặc laptop và cũng có khả năng định hình cả hai thiết bị cùng lúc.
ban-lam-viec-dung
Một trong những sản phẩm thông minh dành cho Startup (Ảnh minh hoạ)
Sản phẩm này được đánh giá là thông minh bởi sử dụng cảm biến và một ứng dụng để theo dõi hành vi của chiếc bàn. Nó sẽ nhắc nhở nếu người dùng đã ngồi quá lâu trên bàn làm việc. Một chiếc đèn thông báo sẽ cho bạn biết đã đến lúc nên đứng dậy. Sản phẩm cũng ghi chú lại thời gian vắng mặt trên bàn làm việc của người dùng để theo dõi chính xác thời gian ngồi và đứng. 
Trong thời gian tới, Aspirus sẽ tích hợp điện thoại thông minh sử dụng cả hệ điều hành iOS và Android để theo dõi thói quen trên bàn làm việc. Sản phẩm sẽ có thêm tính năng “không làm phiền” với tín hiệu ánh sáng cho biết bạn đang bận. Ngoài ra, người dùng có thể nhận thông tin thời gian thực tế hằng ngày và báo cáo chi tiết về quá trình làm việc của mình với chiếc bàn thông minh.
ban-lam-viec-cho-startup
bàn làm việc đối với Startup là nơi những ý tưởng bắt đầu
Các công ty thiết kế bàn làm việc đứng trở thành một thiết bị thông minh hỗ trợ đắc lực cho quá trình làm việc, đồng thời đảm bảo sức khỏe của người dùng. 
stir-kinetic-desk
Stir Kinetic Desk
Trong khi đó, Stir Kinetic Desk được đánh giá là một lựa chọn tốt cho sức khỏe. Đây là chiếc bàn làm việc có độ cao tùy chỉnh và trang bị một bộ óc máy tính nhỏ bên trong. Không như những chiếc bàn đứng thông thường, chiếc bàn này ghi nhớ chiều cao thuận tiện nhất khi làm việc của người dùng và bạn có thể điều chỉnh tương tự bằng cách nhấp đúp vào màn hình cảm ứng.
Sản phẩm này còn có 4 AC và 2 cổng USB mỗi bên với kết nối Wifi và Bluetooth. Nhà sản xuất đang nỗ lực tích hợp chiếc bàn này với các thiết bị khác. Chẳng hạn như Fitbit để tìm hiểu mối liên hệ giữa hoạt động buổi sáng và thói quen sử dụng bàn nhằm đưa ra những hướng dẫn có lợi cho sức khỏe người dùng.
Một đối thủ khác với hai sản phẩm trên đến từ thương hiệu Jason.L. Một trong những điểm mạnh của chiếc bàn do công ty này sản xuất là tính dễ dàng và tiện lợi khi làm việc đứng. Chiếc bàn có sự ổn định và không dễ bị ngã hoặc đổ.
co-the-con-nguoi-khong-duoc-sinh-ra-de-ngoi-trong-8-gio
Cơ thể con người không được sinh ra để ngồi liên tục trong 8 giờ
Các nghiên cứu chỉ ra rằng cơ thể không được sinh ra để ngồi liên tục trong 8 giờ đồng hồ. Các công việc văn phòng, gắn mình trên bàn làm việc có liên quan đến một số bệnh. Các trường hợp chấn thương cột sống, tim mạch, ung thư và tiểu đường thường chiếm tỷ lệ cao hơn với những người phải ngồi liên tục trên bàn làm việc. 

Ngược lại, làm việc trên một chiếc bàn đứng làm giảm nguy cơ béo phì, tiểu đường và nhiều vấn đề khác. Hơn nữa, việc đứng lên cũng giảm nguy cơ ung thư và các bệnh tim mạch, giúp giữ sức khỏe ổn định và tích cực. Các bác sĩ cũng cho biết cách làm việc này là an toàn cho sức khỏe.

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

CEO Uber từ chức

Travis Kalanick vừa tuyên bố thôi chức CEO hãng dịch vụ đi chung xe mà ông đồng sáng lập và phát triển thành gã khổng lồ công nghệ.
Tôi yêu Uber hơn tất cả mọi thứ trên thế giới này. Và trong giai đoạn cuộc sống cá nhân khó khăn như hiện nay, tôi phải chấp nhận yêu cầu ra đi từ các nhà đầu tư, để Uber có thể tiếp tục phát triển, thay vì lại vướng vào một cuộc chiến khác", Kalanick cho biết trong thông báo hôm nay.

Tuần trước, Kalanick đã thông báo nghỉ phép vô thời hạn, sau khi mẹ ông qua đời vì tai nạn trước đó. Tuy nhiên, động thái này không thể xoa dịu cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng về khả năng lãnh đạo của Kalanick. Nhà đầu tư vẫn yêu cầu ông từ chức.
travis-kalanick-of-uber
Travis Kalanick đã gây dựng Uber như thế nào?
Việc này diễn ra đúng thời điểm Uber trải qua đợt biến động chưa từng có. Mọi chuyện bắt đầu từ tháng 2, khi Susan Fowler  -  một cựu kỹ sư tiết lộ cô đã bị cấp trên quấy rối và phân biệt đối xử tại công ty. Sau đó, Alphabet - công ty mẹ của Google - kiện Uber ăn cắp bí mật thương mại về xe tự lái. Một đoạn video về việc Kalanick mất bình tĩnh khi tranh cãi với một lái xe Uber về giá cước cũng được đưa lên mặt báo, khiến ông phải lên tiếng xin lỗi.
Từ đó, hàng loạt lãnh đạo cấp cao của họ đã nghỉ việc hoặc bị sa thải chỉ trong vài tháng. Uber cũng phải nhờ đến cựu Bộ trưởng Tư pháp Mỹ - Eric Holder điều tra về văn hóa công ty. Tuần trước, Holder đã đưa ra hàng loạt giải pháp, trong đó có đánh giá lại vai trò của Kalanick trong Uber và thành lập một hội đồng giám sát độc lập.

(Theo: Brand Vietnam)

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

The New York Times mở content agency ở châu Á

“T Brand Studio” là một content agency mới được thành lập ở Hong Kong với hy vọng sẽ làm nên chuyện bằng cách tạo ra các chiến dịch quảng cáo với trái tim của một nhà biên tập.
Tờ báo The New York Times đã tạo ra một thách thức đối với các Agency làm Content Marketing ở Châu Á bằng cách thành lập một chi nhánh của mình mang tên “T Brand Studio” ở Hong Kong với mục đích “giúp thương hiệu kể chuyện”.

t-brand-studio
Ba thành viên của Agency non trẻ này là nhà chiến lược Reno Ong, nhà sản xuất Clara Lim và biên tập viên Jason Li – đều là những người có kinh nghiệm làm báo từ Monocle, Singapore Press Holdings, tạp chí #legend và Time.
Sự kết hợp đặc biệt giữa các kỹ năng và kinh nghiệm khác nhau như trên, cùng với tài năng của một designer (vẫn chưa được công bố) là một trong những điều tạo nên cốt lõi của “T Brand Studio” – và cũng là triết lý khác biệt của The New York Times so với đối thủ cạnh tranh.
t-brand-studio
“Tất cả các câu chuyện đều được các phóng viên của chúng tôi dẫn dắt, và tất cả họ đều xuất thân từ ngành báo chí”, Raquel Bubar, Giám Đốc của T Brand tại London, người cũng sẽ giám sát nhóm mới này cho biết. “Chúng tôi áp dụng cách tiếp cận báo chí của The New York Times để tạo nên chất lượng cho các nội dung của mình, vì vậy chúng tôi luôn tìm kiếm câu chuyện trước khi nghĩ về phương pháp. Chúng tôi nghĩ về thông điệp mà mình muốn truyền tải trước khi xác định liệu đó sẽ là một video hay một hình ảnh. Đó chính là cách mà các phòng tin tức hoạt động và chúng ta có thể hy vọng về các nội dung có cùng chất lượng như vậy”.
T Brand Studio hiện đã hoạt động được ba năm, ra mắt vào năm 2014 tại New York và năm 2015 tại London. Hiện nay agency này có 100 nhân viên trên toàn thế giới với 20 người làm việc bên ngoài nước Mỹ. Bubar nói rằng thương hiệu này đã nhìn thấy cơ hội thực sự ở Châu Á, họ đã từng làm việc với các khách hàng châu Á như Đại sứ quán Nhật Bản và thương hiệu gốm sứ Minh Long I của Việt Nam.
Bubar nói rằng họ đã sẵn sàng để làm việc cho các khách hàng khác của Châu Á bao gồm các công ty công nghệ và du lịch. “Những gì họ nhìn thấy ở T Brand mà có thể không thấy ở các nhà xuất bản khác chính là chất lượng nội dung mà chúng tôi sản xuất. Vì vậy, chúng tôi không phải kiểu tạo ra những kiểu câu khách ngắn hạn trên nền tảng xuất bản của mình. Đó thực sự là công việc của đam mê và chúng tôi dành nhiều thời gian để khởi tạo, suy nghĩ về những ý tưởng để phát triển chiến dịch tốt nhất có thể”.
t-brand-studio-website
T Brand Studio Website
Lợi thế của việc trở thành agency của một tập đoàn truyền thông lớn - cùng một đẳng cấp với các tập đoàn truyền thông khác trong khu vực như SCMP, công ty truyền thông sở hữu thương hiệu “South China Morning Post Marketing Solutions” – đó là khách hàng không chỉ muốn hợp tác với bạn chỉ vì nội dung, mà còn với cái tên của bạn, đặc biệt khi nó mang lịch sử 165 năm của The New York Times. “Chúng tôi thấy rằng T Brand Studio bây giờ đã có một lượng người theo dõi trung thành, đó là dấu hiệu của sự chất lượng của các công việc mà chúng tôi đã làm để xây dựng thương hiệu T Brand Studio”, Bubar nói.

Dĩ nhiên, nếu T Brand muốn theo đuổi việc mở rộng thị trường Châu Á, nó họ thể phải tìm hiểu về trường hợp của công ty mẹ khi bị cản trở ở những khu vực nhất định: Apple đã gỡ ứng dụng New York Times ra khỏi AppStore ở Trung Quốc theo yêu cầu của chính phủ vào tháng 12 năm ngoái.

Phản hồi của Bubar đối với điều này: “Các nội dung T Brand Studio tạo ra không bị chặn bởi các trình chặn quảng cáo nên mọi người có thể xem nó nếu họ có thể truy cập vào trang web. Nó thực sự là nội dung có chút quảng cáo chứ không phải tin tức báo chí, vì vậy tôi nghĩ rằng nếu Trung Quốc có đang kiểm duyệt New York Times thì cũng không ảnh hưởng đến lĩnh vực quảng cáo mà chúng tôi đang phát triển”.

Video T Brand Studio Sizzle 2016


(Theo: Brand Vietnam)

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

Nguỵ biện! Như thế nào là nguỵ biện?

Socrates, triết gia Hy Lạp, được mệnh danh là bậc thầy về lý luận, truy vấn. Ông có một phương pháp biện luận rất hay là đưa ra một loạt câu hỏi, từ đó rút ra chân lý. Những câu hỏi của Socrates thoạt nghe có vẻ rất đơn giản, ví dụ như: “Một người rất sạch sẽ, một người thì rất dơ dáy. Tôi mời hai người họ đi tắm, thử hỏi ai sẽ đi tắm trước?“. 



Ngụy biện là gì?

Đang lúc lên lớp triết học, các học sinh thỉnh giáo nhà hiền triết Socrates: “Thưa thầy, thầy có thể lấy ví dụ thực tế để nói rõ một chút rốt cuộc cái gì gọi là ngụy biện được không ạ?”.
Socrate
Socrate là một nhà hiền triết sống vào thời Hy Lạp cổ đại.
Socrates suy nghĩ một lúc, sau đó nói: “Giả sử có hai người đến nhà thầy làm khách, một người rất sạch sẽ tươm tất, còn người kia thì rất bẩn thỉu xuề xòa. Thầy mời hai người này đi tắm, các em thử nghĩ xem, hai người họ ai sẽ đi tắm trước?”.
“Điều này còn phải hỏi, tất nhiên là người bẩn thỉu kia rồi“. Một em học sinh lớn tiếng nói.
“Sai rồi, là người sạch sẽ kia”. Socrate phản bác nói, “Bởi vì người sạch sẽ kia đã dưỡng thành thói quen thích tắm gội, còn người bẩn thỉu lại cho rằng không cần phải đi tắm gì cả. Hãy nghĩ thử đi, rốt cuộc ai sẽ đi tắm trước đây?“.
“Là người sạch sẽ kia“. Hai em học sinh nói tiếp.
“Không đúng, là người bẩn thỉu. Bởi vì người bẩn thỉu càng cần phải tắm gội hơn người sạch sẽ kia“. Socrates lại phản bác nói.
Sau đó, Socates lại hỏi thêm lần nữa: “Như vậy xem ra, trong hai người khách rốt cuộc ai sẽ đi tắm trước đây?“.
“Là người bẩn thỉu!“. Ba em học sinh lớn tiếng lặp lại câu trả lời lần thứ nhất.
“Lại sai nữa rồi. Đương nhiên là cả hai người đều sẽ đi tắm“. Socrates nói, “Bởi người sạch sẽ có thói quen tắm gội, còn người bẩn thỉu kia thì cần phải đi tắm. Thế nào, rốt cuộc ai sẽ là người đi tắm trước đây?“.
“Thế thì xem ra hai người đều sẽ đi tắm“. Bốn em học sinh lưỡng lự trả lời.
“Không đúng, cả hai đều sẽ không tắm“. Socrates giải thích nói, “Bởi vì người bẩn thỉu không có thói quen tắm gội, còn người sạch sẽ kia thì vốn không cần phải tắm“.
“Lời thầy nói đều có đạo lý cả, nhưng chúng em rốt cuộc nên phải hiểu thế nào đây?“. Các học sinh bất mãn nói, “Mỗi lần thầy nói đều không như nhau, nhưng lại đều luôn đúng cả!“.
Socrates nói: “Chính là như vậy. Các em xem, ở bề ngoài, ở hình thức dường như là vận dụng thủ đoạn suy luận chính xác nhưng trên thực tế lại là trái với quy luật khách quan, đưa ra kết luận nghe thì thấy giống thật nhưng lại là sai, đấy chính là ngụy biện! Thủ đoạn ngụy biện thường thấy là có thay đổi luận đề, ngụy tạo căn cứ, luận chứng vòng vo, cưỡng từ đoạt lý, cắt câu lấy nghĩa…“.

Sai lầm khách quan trong ngụy biện

socrates-kill-him-self
Tranh vẽ Socrates trước khi uống chén thuốc độc tự tử. (Ảnh: arts.nccri.ie)
Các học sinh lại thỉnh giáo Socrates: “Thưa thầy, ngụy biện chính là cố ý làm luận chứng cho lý lẽ sai trái nào đó, sai lầm khách quan tinh vi trong đó thật không dễ phát hiện. Thầy có thể dùng ví dụ để làm rõ một chút làm sao mới có thể nhìn thấy được sai lầm khách quan trong ngụy biện đó đây?”.
Socrates suy nghĩ một hồi, đưa ra một ví dụ kiểm tra trí khôn như sau:
“Có hai người công nhân cùng nhau chui vào sửa chữa ống khói đã nhiều năm chưa từng lau chùi. Khi họ chui từ ống khói ra, một người thì rất sạch sẽ, còn người kia thì muội than nhem nhuốc khắp người. Thế thầy hỏi các em: ai sẽ đi tắm trước đây?“.
Một em học sinh nói: “Đương nhiên là người công nhân bị lấm bẩn khắp người sẽ đi tắm trước“.
Socrates nói: “Thật như vậy ư? Mong các em hãy chú ý, người công nhân sạch sẽ thấy người kia lấm bẩn khắp người hết cả, anh ta chắc chắn sẽ cho rằng từ trong ống khói chui ra thật sự rất là bẩn; còn người kia nhìn sang thì thấy đối phương rất sạch sẽ, lúc đó anh ta khẳng định sẽ không nghĩ như vậy nữa, mà cho rằng bản thân nhất định cũng rất sạch sẽ. Bây giờ thầy hỏi các em, ai sẽ là người đi tắm trước?“.
Hai em học sinh rất phấn khích tranh nhau trả lời: “Ồ! Em biết rồi! Khi người công nhân sạch sẽ trông thấy người công nhân kia toàn thân nhem nhuốc lấm bẩn, tất nhiên sẽ cho rằng bản thân mình cũng bẩn y như vậy. Còn người công nhân nhem nhuốc bởi thấy đối phương sạch sẽ, nên sẽ tưởng rằng mình cũng sạch sẽ như vậy! Vậy nên nhất định là người công nhân sạch sẽ đó sẽ chạy đi tắm gội trước rồi“.
Socrates nhìn nhìn những em học sinh khác, dường như tất cả họ đều đồng ý với câu trả lời này.
Chỉ thấy Socrates chậm rãi nói: “Câu trả lời này cũng không đúng. Hai người cùng chui từ trong ống khói đó ra, làm sao có thể có chuyện người này thì sạch sẽ, còn người kia thì nhem nhuốc bẩn thỉu được? Đây chính gọi là trái với quy luật khách quan, cũng chính là sai lầm khách quan trong ngụy biện“.
Các em học sinh lại thỉnh giáo Socrates: “Thưa thầy, vậy ta nên nhìn nhận tác dụng trong ngụy biện thế nào đây?“.

Socrates trả lời: “Kẻ giỏi nói không bằng người biết phân tích lắng nghe. Ngụy biện nhìn ngoài thì hiệu nghiệm thật, nhưng không cao. Xảo trá chi bằng hãy sống chân thành, muôn nghìn diệu kế chẳng bằng sống đúng đạo làm người”.
moneyaaa.com

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS